درمان ریشه دندان چیست؟


پالپ دندان به بافت نرم و زنده‌ای گفته می‌شود که در مرکز دندان قرار دارد و به داخل ریشه‌های دندان نیز امتداد می‌یابد. پالپ دندان حاوی عصب دندان است و اگر شکستگی، پوسیدگی و یا عفونت‌های دندانی به موقع درمان نشود، پیشرفت می‌کند و به پالپ دندان می‌رسد. در این شرایط دندان فرد به شدت در مقابل سرما و گرما و هنگام جویدن غذا حساس و دردناک می‌شود.


در طول درمان ریشه دندان که تحت عنوان روت کانال تراپی نیز شناخته می‌شود، مواد عفونی و عصب موجود در مغز دندان تخلیه می‌شود تا درد دندان فرد بهبود یابد و همچنین فرد در آینده دچار عفونت دندان نشود.


درمان ریشه دندان چه اهمیتی دارد؟

درمان ریشه دندان که در علم اندودنتیکس به آن پرداخته می‌شود، جهت پیشگیری و درمان بیماری‌های مرتبط با پالپ دندان و بافت‌های اطراف ریشه انجام می‌پذیرد. اگر دندانپزشکتان قصد درمان ریشه دندان شما را دارد، در این مقاله یک راهنمای گام‌به‌گام در مورد هر آنچه که در مورد درمان ریشه دندان نیاز دارید، ارائه شده است.

همان‌طور که در بخش قبل نیز اشاره شد، آسیب دیدن پالپ دندان می‌تواند منجر به حساس و دردناک شدن دندان شما شود. گاهی این درد به حدی زیاد است که حتی با داروهای مسکن نیز بهبود نمی‌یابد. درمان ریشه دندان اگر به صورت صحیح و توسط فرد متخصص انجام شود، بلافاصله درد دندان شما را تسکین خواهد داد.
گاهی اوقات درد دندان فرد به طور خودبه‌خودی فروکش می‌کند و این باعث می‌شود که فرد از انجام درمان ریشه دندان منصرف شود و یا آن را به تأخیر بیندازد. در این شرایط عفونت به قدری پیشرفت خواهد کرد که ممکن است نیاز به کشیدن دندان باشد. کشیدن دندان علاوه بر اینکه زیبایی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد، می‌تواند مشکلات گوارشی متعددی برای فرد ایجاد کند. بعلاوه اینکه کشیدن دندان در سنین کمتر می‌تواند روی چیدمان دندان‌ها نیز تأثیر بگذارد و باعث نامرتب شدن آن‌ها شود. به این نکته نیز توجه کنید که جایگزین کردن دندان از دست رفته با روش‌هایی چون ایمپلنت یا پروتز، هزینه به مراتب بیشتری نسبت به درمان ریشه دندان خواهد داشت.


درمان ریشه دندان چگونه انجام می‌شود؟

درمان ریشه دندان بر خلاف تصور بسیاری از افراد، دردناک یا هراس‌آور نیست. پس از تشخیص و انجام رادیوگرافی دندان، درمان ریشه دندان در سه مرحله انجام خواهد شد. اغلب برای تکمیل فرایند درمان نیاز است که دو جلسه به دندانپزشکی مراجعه کنید.


مرحله اول درمان ریشه: دندانپزشک با تزریق داروی بیهوشی موضعی، محل مربوط به درمان ریشه دندان را بی‌حس می‌کند. وقتی سوزن وارد لثه می‌شود، کمی در منطقه دچار گزگز می‌شوید اما درد آن کاملاً قابل تحمل است.
مرحله دوم درمان ریشه: دندانپزشکتان از یک ابزار بسیار کوچک شبیه به مته استفاده می‌کند تا یک سوراخ کوچک در قسمت بالای دندان (تاج دندان) ایجاد کند تا به داخل دندان دسترسی داشته باشد. سپس، دندانپزشک با استفاده از ابزارهای ظریفی به نام فایل، سعی می‌کند بخش آسیب‌دیده داخلی دندان را بتراشد و خارج کند. او همچنین از فایل‌ها برای شکل دادن به درون محفظه دندان و ریشه استفاده می‌کند. دندانپزشک شما همچنین با کمک شستشو دهنده‌های ضد میکروبی حفره دندانتان را چندین مرتبه شستشو می‌دهد تا هرگونه عفونت را از بین ببرد.
مرحله سوم درمان ریشه: هنگامی که محفظه دندان کاملاً تمیز و خشک شد، دندانپزشک آن را پر می‌کند. معمولاً از مواد لاستیک مانندی به نام گوتا پرکا (gutta percha) برای پر کردن دندان استفاده می‌شود. برای درمان ریشه دندان، قبل، حین و بعد از درمان، حتماً عکس‌برداری یا رادیوگرافی دندان انجام خواهد شد.


مراقبت‌های بعد از درمان ریشه: بعد از درمان ریشه دندان، در محل تاج دندان پانسمان گذاشته می‌شود. در یک ساعت اولی که پانسمان در دندانتان قرار دارد، سعی کنید از خوردن و جویدن با استفاده از آن، اجتناب کنید. همچنین در طول مدتی که پانسمان را دارید، بهتر است غذاهای سفتی که نیاز به جویدن زیادی دارند، نخورید. اگر بخشی و یا تمام پانسمانتان خارج شد، بهتر است به دندانپزشکتان مراجعه کنید؛ زیرا در این شرایط دندانتان در معرض عفونت قرار می‌گیرد.معمولاً تا دو هفته بعد از درمان ریشه دندان، دچار التهاب و درد در ناحیه درمان خواهید بود که به مرور و به طور خودبه خودی بهبود خواهد یافت. برای کنترل درد بعد از درمان ریشه دندان که البته خفیف و موقت خواهد بود، دندانپزشکتان داروهای مسکن تجویز خواهد کرد. در صورتی که درد شدید دارید، هر ۴ ساعت از ایبوپروفن و استامینوفن استفاده نمایید. در صورتی که این عوارض بیش از زمان ذکرشده، شما را درگیر کرد، حتماً با دندانپزشکتان در میان بگذارید.در دندان‌هایی که عفونت داشته‌اند، ممکن است در محل درمان، تورم ایجاد گردد. در این موارد لازم است که به دندانپزشکتان مراجعه نمایید.دندان عصب کشی شده بعلت نداشتن عصب حساسیت خود را نسبت به پوسیدگی ، سرما و گرما از دست می‌دهد و درصورت عدم رعایت و یا نامناسب بودن بهداشت دهان و دندان ، به راحتی پوسیده می گردد. همچنین به علت خارج کردن عصب و محتویات پالپ، دندان دیگر کارکرد یک دندان زنده و محکم را ندارد و باید از خوردن غذاهای سفت و شکننده اجتناب کرد. چنانچه پر کردگی‌های تاج وسیع باشد حتما بایستی از روکش دندان استفاده کنید تا احتمال شکستگی کاهش یابد.درمان ریشه دندان عصب کشی شدهدرمان ریشه دندان عصب کشی شده معمولاً کمتر نیاز می‌شود؛ اما همیشه این احتمال وجود دارد که دندان عصب کشی شده مجدداً دچار عفونت شود.

برای وقوع این اتفاق دلایل مختلفی وجود دارد:
ممکن است کانال دندان به خوبی تمیز نشده باشد.گاهی ممکن است یک ترک یا شکاف در ریشه دندان وجود داشته باشد که دندانپزشک حین ترمیم ریشه دندان متوجه آن نشده باشد؛ بنابراین عفونت می‌تواند از طریق این شکاف مجدداً دندان را درگیر کند.گاهی ممکن است دندانپزشک به دلیل نداشتن تخصص کافی و یا بی‌دقتی، درمان ریشه دندان را به شکل صحیح انجام نداده باشد؛ بنابراین باکتری‌ها و عفونت می‌توانند مجدداً به داخل کانال ریشه نفوذ کنند.ممکن است از ماده باکیفیتی برای پر کردن کانال استفاده نشده باشد و با گذشت زمان از بین برود. این هم می‌تواند اجازه نفوذ باکتری‌ها و ایجاد عفونت مجدد را بدهد.در صورتی که یک دندان عصب کشی شده مجدداً دچار عفونت شود، نیاز به درمان ریشه دندان عصب کشی شده به صورت مجدد می‌باشد. معمولاً در این مرحله عفونت دندان به طور کامل برطرف خواهد شد، اما اگر در مواردی مؤثر واقع نشود، جراحی آپیککتومی انجام خواهد شد.


درمان ریشه دندان در دوران بارداری: ممکن است برخی از زنان نیاز به درمان ریشه دندان در دوران بارداری داشته باشند. به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری، تورم و خونریزی لثه و همچنین عفونت پالپ دندان شایع است؛ بنابراین ممکن است نیاز باشد برای پیشگیری از عفونت‌های دهانی و بیماری‌های لثه به دندانپزشکی مراجعه کنید. خصوصاً که ممکن است این عفونت‌ها تأثیراتی نیز بر چنین داشته باشد.


هزینه درمان ریشه دندان: هزینه درمان ریشه دندان سؤال بسیاری از افرادی است که قصد انجام آن را دارند. در این مورد نیز همانند بسیاری از خدمات دیگر پزشکی و دندانپزشکی متأسفانه نمی‌توان رقم ثابتی را گزارش کرد.

هزینه درمان ریشه دندان به عوامل متعددی بستگی دارد، مثل:
نوع مواد مصرفی،میزان آسیب‌دیدگی دندان شما، تعرفه خدمات مرکزی که به آن مراجعه می‌کنید.